كوچكى به نام نوم « 1 » تقسيم شده بود و همين تقسيمات در دورهء تاريخى هم به صورت تقسيمات ادارى وجود داشت . هريك از اين قسمتها ، مذهبى مخصوص به خود داشت كه منشأ آن ، توتميسم بود و بعدها ، اين عقيده به پرستش حيوانات در نزد آنان تبديل شد . « 2 » كشمكش ميان دولتهاى كوچك ، پس از مدتها منجر به تشكيل دو دولت مصر شمالى و مصر جنوبى شد و سرانجام ، دولت مصر جنوبى ( مصر عليا ) بر مصر شمالى ( مصر سفلى ) غلبه كرد و مصر را تحت لواى يك حكومت درآورد ؛ دورهء تاريخى از همين زمان در مصر آغاز مىشود . تا استيلاى اسكندر بر مصر ، 31 سلسله يا خانوادهء سلطنتى در اين سرزمين حكومت كردند . پادشاه اين سلسله‌ها ، با عنوان فرعون ، ضمن داشتن مقام خدايى ، معرف همهء حيوانات مقدس دولتهاى كوچك به شمار مىرفتند و در امور مذهبى ، دينى و نظامى اختيار كامل داشتند . امور مصر عليا و مصر سفلى هريك به وسيلهء وزير و فرماندار آن ايالت اداره مىشد . هر ايالت و ناحيت در دوران فراعنه ، مذهب و خدايان خود را پرستش مىكرد و هر خدايى با شكل انسان يا حيوان يا آميخته از اين دو پرستش مىشد . مشهورترين خدايان آنان ، ازيريس ( خورشيد ) ، هوروس ( شاهين ) ، ثوت ( لك‌لك ) ، آنوبيس ( شغال ) و ماتور ( ماده‌گاو ) بود . در اين مذاهب ستايش اموات نيز مرسوم بود . « 3 » در حدود دو هزار و نهصد سال پيش از ميلاد ، سلسلهء سوم فراعنه در مصر روى كار آمد كه بناى اهرام پله‌دار ، يعنى هرم ساكارارا را به آنان نسبت مىدهند . پس از آنان ، سلسله چهارم فراعنه است كه معروفترينشان خئوپس ، خفرن و ميكرينوس ، بانيان اهرام بزرگ جيزه نزديك ممفيس « 4 » ، هستند . در اين دوره ، مصريها به شبه جزيرهء سينا راه يافته ، به استخراج معادن مس ، مرمر و فيروزه پرداختند . در زمان سلسله ششم فراعنه ، كشتيرانى در درياى سرخ و رود نيل توسعه يافت . قدرت و اختيارات فراعنه رو به افزايش بود ؛ وزيران ، پيشكاران ، فرمانداران و قضات اولويت

--> ( 1 ) . Nome ( 2 ) . همانجا . ( 3 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 19 - 20 . ( 4 ) . Memfis